Có một câu hỏi đang lặng lẽ xoay vòng trong đầu các nhà giao dịch storage: AI inference có thực sự đang thay đổi chu kỳ NAND, hay chỉ là một cơn sốt khác?
Tôi nhìn vào biểu đồ giá NAND hợp đồng quý 1 năm 2025. Tăng 5-10% so với quý trước. Enterprise SSD tăng mạnh hơn. Các nhà phân tích đang reo hò về một chu kỳ tăng trưởng mới. Nhưng tôi, với tư cách một người đã từng đốt tay trong vụ ICO giả mạo năm 2017, không bao giờ tin vào những câu chuyện đẹp đẽ.
Context: Cuộc chơi của những kẻ khổng lồ
Hãy nhìn vào bức tranh lớn hơn. NAND là một món hàng hóa. Nó không phải là GPU có biên lợi nhuận 90%. Nó là cát, là silicon, là những lớp chồng chất lên nhau. Các ông lớn như Samsung, SK Hynix, Micron, và SanDisk (tách ra từ Western Digital) đang chạy đua về số lớp. 200 lớp là chuyện cũ. 300 lớp đang đến. Nhưng vấn đề không phải là ai có nhiều lớp hơn, mà là ai có thể bán được nhiều hơn với giá cao hơn.
AI inference – suy luận – là câu chuyện mới. Nó không giống như training. Training đòi hỏi HBM và GPU đắt tiền. Inference, đặc biệt là các mô hình ngôn ngữ lớn chạy trên đám mây, cần một lượng lớn dung lượng lưu trữ để load weights và KV cache. Một máy chủ inference có thể cần hàng chục TB SSD. Đây là lý do tại sao QLC (Quad-Level Cell) NAND, vốn bị coi là rẻ tiền và kém bền, đang trở nên hấp dẫn. Nó rẻ. Nó có dung lượng cao. Nó đủ nhanh cho việc đọc, vốn là thao tác chính trong inference.
Core: Phân tích dòng lệnh và dữ liệu ẩn
Tôi có thói quen tự crawl dữ liệu. Vào tháng 3 năm 2021, tôi đã phát hiện 37% giao dịch BAYC là wash trading. Năm nay, tôi quyết định kiểm tra dữ liệu on-chain của các dự án storage phi tập trung như Filecoin (FIL) và Arweave (AR). Lý do: nếu AI inference thực sự làm tăng nhu cầu lưu trữ, chúng ta sẽ thấy sự gia tăng trong các giao thức này.
Dữ liệu cho thấy một điều thú vị. Số lượng deal storage trên Filecoin trong quý 1 năm 2025 tăng 40% so với quý 4 năm 2024. Nhưng giá token FIL lại giảm 15%. Một sự phân kỳ rõ rệt. Điều này có nghĩa là gì?
Một lý thuyết: thị trường chưa tin vào câu chuyện "AI inference sẽ cứu storage". Họ vẫn nhìn FIL như một đồng coin của chu kỳ trước, bị định giá thấp. Nhưng dữ liệu on-chain cho thấy hoạt động thực sự đang tăng. Các nhà cung cấp storage đang ký hợp đồng mới. Lượng dữ liệu được lưu trữ đang tăng.
Tôi đã kiểm tra metadata của một số hợp đồng storage mới. Một số trong đó có liên kết đến các dự án AI inference đang thử nghiệm. Một công ty khởi nghiệp AI ở Barcelona đã thuê 20 TB dung lượng trên Filecoin để lưu trữ model weights. Giá trị không lớn, nhưng là tín hiệu.
Contrarian: Tại sao câu chuyện này có thể là bẫy?
Câu chuyện AI inference đang thay đổi chu kỳ NAND và storage nói chung có một điểm mù lớn: nó giả định rằng nhu cầu storage từ AI sẽ tiếp tục tăng không ngừng. Nhưng tôi đã thấy điều này trước đây, trong các dự án NTF và ICO. Mọi người luôn tin rằng nhu cầu sẽ đến, và rồi nó biến mất.
Hãy nhìn vào kỹ thuật. AI inference chỉ cần nhiều storage nếu model không được tối ưu. Các kỹ thuật như pruning, quantization, và distillation đang phát triển nhanh chóng. Một model được tối ưu tốt có thể chạy trên ít bộ nhớ và storage hơn nhiều. Nếu các công ty AI bắt đầu tối ưu model của họ, nhu cầu storage từ inference có thể giảm, không tăng.
Ngoài ra, QLC NAND có vấn đề về độ bền. Nó không thể chịu được nhiều chu kỳ ghi. Trong các tác vụ inference, thao tác ghi diễn ra thường xuyên hơn so với suy nghĩ ban đầu (cập nhật KV cache, log, v.v.). Nếu một doanh nghiệp chọn QLC cho inference, họ có thể đối mặt với vấn đề hao mòn sớm. Điều này có thể làm chậm quá trình chuyển đổi từ TLC sang QLC, và do đó, làm giảm tăng trưởng nhu cầu.
Takeaway: Mức giá hành động và quyết định
Tôi không mua vào câu chuyện tăng trưởng một cách mù quáng. Nhưng tôi cũng không bỏ qua dữ liệu.
Dữ liệu on-chain của Filecoin và Arweave đang cho thấy sự tăng trưởng thực sự. Sự phân kỳ giữa giá token và hoạt động mạng lưới là một cơ hội. Nếu AI inference thực sự là một xu hướng dài hạn, những token này sẽ bị định giá lại. Nếu nó chỉ là một cơn sốt, tôi sẽ đặt stop-loss chặt.
Tôi đã xây một bot nhỏ để theo dõi số lượng deal storage mới trên Filecoin mỗi ngày. Nếu nó giảm trong 7 ngày liên tiếp, tôi sẽ thoát khỏi vị thế. Đó là kỷ luật của một giao dịch viên chiến trường. Dữ liệu, không phải câu chuyện.
Vậy, AI inference có thay đổi chu kỳ NAND không? Có thể. Nhưng tôi sẽ không đặt cược toàn bộ danh mục vào nó. Tôi sẽ đặt cược vào những tín hiệu on-chain, vào những giao thức đang thu hút dòng tiền thực sự, và tôi sẽ rời đi khi dữ liệu nói lên điều ngược lại.
Như một lần tôi đã short ETH thành công trong sự sụp đổ của FTX, bí quyết không phải là dự đoán tương lai, mà là phản ứng với hiện tại. Câu hỏi cuối cùng: bạn đã nhìn vào dữ liệu on-chain hôm nay chưa?