
Thị trường đang cược rằng Anthropic sẽ đáng giá 1,25 nghìn tỷ USD vào tháng tới. Điều đó có nghĩa là gì đối với AI và crypto?
Nguyễn Yến
Hồi tháng 7 năm 2017, khi tôi còn là một chuyên gia phân tích ICO, tôi nhận được một email lạ. Một quỹ đầu tư nhỏ ở Thượng Hải hỏi tôi có tin rằng một dự án blockchain chưa có sản phẩm nào có thể đạt vốn hóa 10 tỷ USD trong vòng 6 tháng không. Tôi đã cười. Họ đã đúng. Đó là EOS, và nó đã đạt gần 15 tỷ USD vào tháng 1 năm 2018. Câu chuyện đó hiện ra trong đầu tôi khi tôi đọc một dòng tweet sáng nay: một thị trường dự đoán cho thấy xác suất 91% rằng Anthropic, công ty AI đứng sau Claude, sẽ đạt mức định giá 1,25 nghìn tỷ USD vào tháng 12 năm 2024. Một con số khó tin, nhưng thị trường không bao giờ vô lý một cách ngẫu nhiên. Luôn có một câu chuyện đằng sau những 'đồng xu kỳ lạ' như thế.
Hãy cùng tôi nhìn lại một chút. Cuối tuần trước, thị trường chứng khoán Mỹ ghi nhận một sự phân hóa rõ rệt: cổ phiếu bán dẫn giảm mạnh, trong khi cổ phiếu an ninh mạng tăng. Thoạt nhìn, đây có vẻ chỉ là một phiên giao dịch bình thường. Nhưng nếu bạn kết nối nó với tín hiệu từ thị trường dự đoán, bạn sẽ thấy một câu chuyện sâu xa hơn. Thị trường đang bắt đầu định giá lại toàn bộ cấu trúc của ngành AI: từ phần cứng (bán dẫn) sang ứng dụng và bảo mật. Và Anthropic, với 'câu chuyện an toàn' của mình, đang được đặt ở vị trí trung tâm của sự dịch chuyển này.
Tôi đã chứng kiến nhiều chu kỳ tương tự trong crypto. Năm 2020, DeFi Summer bắt đầu khi mọi người nhận ra rằng giá trị không nằm ở các token Layer 1 như Ethereum, mà nằm ở các ứng dụng xây dựng trên nó – Uniswap, Aave, Compound. Tương tự, thị trường hiện tại có thể đang báo hiệu một sự chuyển dịch từ 'bán cuốc xẻng cho cơn sốt vàng AI' (bán dẫn, hạ tầng) sang chính 'cơn sốt vàng' (ứng dụng AI như Anthropic). Nhưng tại sao lại là Anthropic và không phải OpenAI? Đây là lúc mọi thứ trở nên thú vị.
Phân tích kỹ thuật: Mức định giá 1,25 nghìn tỷ USD cho Anthropic là một con số quá 'điên rồ' nếu chỉ dựa trên các chỉ số cơ bản hiện tại. OpenAI, đối thủ chính, được định giá khoảng 150-300 tỷ USD trong vòng gọi vốn gần đây nhất. Anthropic chỉ khoảng 45 tỷ USD. Vậy làm thế nào một thị trường dự đoán lại có thể đặt cược rằng Anthropic sẽ tăng gấp 27 lần chỉ trong vài tháng? Tôi đã xem xét hợp đồng cụ thể trên Polymarket. Đó là một hợp đồng nhị phân: 'Anthropic sẽ đạt mức định giá 1,25 nghìn tỷ USD vào ngày 31 tháng 12 năm 2024, Yes/No'. Khối lượng giao dịch khá thấp – chỉ khoảng 500.000 USD. Điều này có nghĩa là chỉ cần một vài 'cá voi' hoặc người trong cuộc đặt cược lớn cũng có thể đẩy xác suất lên đến 91%.
Nhưng nếu chúng ta giả định rằng thị trường đang phản ánh một thông tin nội bộ (insider information), thì nó sẽ là gì? Có thể là một thương vụ đầu tư khổng lồ sắp tới từ một quốc gia có chủ quyền? Hoặc một hợp đồng độc quyền với một tập đoàn công nghệ lớn? Hoặc thậm chí là một thỏa thuận IPO? Tất cả đều có thể, nhưng chúng ta cần cẩn trọng. Tôi đã từng thấy những dự đoán tương tự trong crypto: năm 2021, thị trường dự đoán từng tin rằng Solana sẽ đạt 500 USD trước cuối năm (nó đã đạt 260 USD). Nó không sai, nhưng cũng không hoàn toàn đúng.
Ngược lại, sự phân hóa giữa cổ phiếu bán dẫn và an ninh mạng là một tín hiệu có căn cứ hơn. Bán dẫn giảm có thể do lo ngại về lệnh trừng phạt xuất khẩu mới của Mỹ đối với Trung Quốc, hoặc do nhà đầu tư cho rằng AI đã được 'priced in' quá nhiều vào các cổ phiếu như Nvidia. An ninh mạng tăng là một xu hướng rõ ràng: khi AI phát triển, các cuộc tấn công mạng cũng trở nên tinh vi hơn, và các công ty như CrowdStrike hay Palo Alto Networks sẽ hưởng lợi.
Kết nối lại với Anthropic: Nếu thị trường dự đoán là đúng, điều này sẽ có tác động sâu sắc đến các dự án crypto mà tôi đang theo dõi, đặc biệt là trong mảng AI + Crypto. Các dự án như Bittensor (TAO) hoặc Render Network (RNDR) có thể được hưởng lợi gián tiếp từ sự quan tâm đến AI phi tập trung. Nhưng tôi không lạc quan một cách mù quáng. Năm 2022, tôi đã mất niềm tin vào SBF vì câu chuyện 'quá hoàn hảo' của anh ta. Câu chuyện về Anthropic cũng có vẻ quá hoàn hảo: một công ty AI an toàn, được hậu thuẫn bởi Google và Amazon, sắp đạt mức định giá ngang với toàn bộ ngành crypto. Điều đó khiến tôi đặt câu hỏi: điều gì có thể sai?
Điểm mù lớn nhất trong phân tích của tôi là: nếu xác suất 91% này là sai, hậu quả sẽ ra sao? Nếu Anthropic không đạt được mức định giá đó, thị trường dự đoán sẽ sụp đổ, nhưng điều đó không có nghĩa là AI sẽ thất bại. Nó chỉ có nghĩa là câu chuyện 'một công ty AI độc quyền định giá nghìn tỷ' là một ảo tưởng. Và khi ảo tưởng đó vỡ tan, những người nắm giữ token AI trên crypto – vốn đã được định giá dựa trên cùng một giấc mơ – sẽ là những người chịu tổn thất nặng nề nhất.
Tôi nhớ lại năm 2020, khi tôi viết bài về Uniswap, tôi đã đặt câu hỏi: 'Liệu DeFi có thay thế được ngân hàng truyền thống không?' Câu trả lời là có, nhưng theo một cách khác. Tương tự, tôi tin rằng Anthropic có thể có một vai trò quan trọng trong tương lai của AI, nhưng mức định giá 1,25 nghìn tỷ USD có thể là một lời tiên tri tự hoàn thành (self-fulfilling prophecy) từ một thị trường dự đoán nhỏ. Đối với những người đang theo dõi thị trường, đây không phải lúc để FOMO, mà là lúc để hỏi: câu chuyện nào đang được kể, và liệu tôi có đang nghe đúng câu chuyện đó không?
Hãy nhìn vào các dự án AI + Crypto một cách thận trọng. Nếu thị trường dự đoán là một tín hiệu, thì nó cho thấy rằng cuộc chơi đang chuyển từ 'xây dựng hạ tầng' sang 'tìm kiếm ứng dụng giết chóc'. Nhưng trong crypto, chúng ta đã học được rằng việc 'priced in' sớm thường dẫn đến thất vọng. Vì vậy, tôi sẽ không đặt cược vào Anthropic, nhưng tôi sẽ theo dõi những dự án đang xây dựng cầu nối giữa AI và blockchain một cách thực tế – không phải những dự án chỉ có whitepaper và lời hứa.