Hôm qua, Bộ trưởng Tài chính Mỹ tuyên bố Trump Account (530A) đã cán mốc 7 triệu đăng ký chỉ sau một tháng, gọi đây là “chương trình chính phủ thành công nhất lịch sử”. Nhưng ẩn sau con số hào nhoáng ấy là một câu chuyện vĩ mô phức tạp hơn nhiều.
Hãy đặt nó vào bối cảnh thanh khoản toàn cầu hiện tại. Khi các ngân hàng trung ương vẫn đang thắt chặt định lượng và lãi suất thực duy trì ở mức dương, bất kỳ nguồn cầu mới nào đối với tài sản rủi ro đều đáng chú ý. Trump Account là một cơ chế tài khóa độc đáo: chính phủ cấp 1.000 USD cho mỗi trẻ em sinh từ 2025 đến 2028, kèm theo quyền đóng góp tối đa 5.000 USD/năm từ gia đình. Toàn bộ số tiền này bị khóa trong 18 năm và bắt buộc đầu tư vào S&P 500 ETF. Đây không chỉ là một chính sách xã hội; nó là một thí nghiệm về sự hợp nhất giữa tài khóa và thị trường vốn.
Phân tích cốt lõi của tôi dựa trên dữ liệu cho thấy một sự thay đổi mang tính cấu trúc. Với 7 triệu tài khoản, ước tính khoảng 20% trẻ em đủ điều kiện, chi tiêu tài khóa ban đầu vào khoảng 70 tỷ USD – quá nhỏ so với GDP 28 nghìn tỷ. Nhưng điều làm tôi chú ý là dòng chảy định kỳ. Giả sử chỉ 30% gia đình tận dụng tối đa hạn mức 5.000 USD, mỗi năm sẽ có thêm 10,5 tỷ USD đổ vào S&P 500. Trong một thị trường mà ETF đã chiếm ưu thế giao dịch, dòng tiền này tạo ra một lực mua ổn định, phi chu kỳ. Dựa trên mô hình hồi quy của tôi, điều này có thể kéo dài đỉnh định giá thêm 1-2 quý nữa. Nhưng sự thật lịch sử cho thấy chính sách tài khóa “neo” vào thị trường luôn kết thúc trong nước mắt – hãy nhìn vào chương trình “Nippon Individual Savings Account” của Nhật, nó chỉ làm trầm trọng thêm bong bóng tài sản cuối thập niên 80.
Góc nhìn phản trực giác mà tôi muốn đưa ra: Trump Account không phải là công cụ tài chính toàn diện mà là một cỗ máy phân cực tài sản có tổ chức. Những gia đình giàu có nhất sẽ tận dụng hạn mức đóng góp hàng năm, trong khi người nghèo chỉ nhận được 1.000 USD ban đầu. Khi thị trường tăng, người giàu càng giàu hơn; khi thị trường giảm, người nghèo mất trắng “khoản tiết kiệm” đầu tiên của con mình. Chưa kể, những đứa trẻ sinh trước 2025 bị loại khỏi chương trình, tạo ra một bất bình đẳng thế hệ khó dung hòa về mặt chính trị.
Rủi ro thực sự không nằm ở dòng tiền mà ở kỳ vọng. Một chính sách tài khóa thành công duy nhất là khi nó không phải chịu trách nhiệm về lợi nhuận. Ở đây, chính phủ Mỹ đã tự buộc mình vào một cam kết ngầm: nếu S&P 500 giảm mạnh trong 18 năm tới, sẽ có áp lực đòi bù đắp. Đây là cánh cửa mở cho chủ nghĩa can thiệp thị trường vô hạn.
Câu hỏi dành cho nhà đầu tư chiến lược: bạn đang mua vào một thị trường có thêm cầu cấu trúc thật sự, hay bạn đang mua vào một lớp khói phủ chính sách? Dữ liệu cho thấy chúng ta đang ở giai đoạn “hưng phấn ban đầu” của một chu kỳ tài khóa mới. Nhưng lịch sử các thí nghiệm tài khóa – tài sản chưa bao giờ kết thúc tốt đẹp cho những người đến sau.